Stolpersteine voor de familie Cohen

Bungalow Molenhoek 20
Hier stond tot 1955 het huis van Klumpes. Dit huis is afgebroken en in 1956 is de huidige bungalow gebouwd.

Dit huis is gebouwd in 1956. De woning die er eerst stond en afgebroken is in 1955, is waarschijnlijk gebouwd in 1776. In datzelfde jaar heeft de eigenaar, Arie Klumpes de molen laten bouwen. Het huis is steeds bewoond geweest door nazaten van Arie Klumpes. In 1927 is de woning gesplitst en  werd het linker deel van de woning verhuurd. Klumpes bleef in het andere deel wonen.
De historische commissie Terbregge heeft onderzoek gedaan naar de bewoners van dit huis in de vorige eeuw. Daarvoor is gebruik gemaakt van woningkaarten, beschikbaar via Stadsarchief Rotterdam. Deze kaarten vermelden de bewoners van een woning in een bepaalde periode, hun naam, de datum waarop ze in de woning ingetrokken zijn, de datum van vertrek en het adres waarheen ze zijn vertrokken.

Het volledige verhaal over deze woning vindt u in Ter Brugge van september 2024. Ter Brugge is het historisch magazine van de historische commissie Terbregge.

Onder de bewoners van het afgebroken huis, of het stokoude huis, zoals Anneke van Beek (zij woonde hier van 1932 tot 1934) het noemde, troffen we de naam aan van David Cohen. Hij woonde hier met zijn vrouw Estella Ossendrijver en hun  kinderen Bob en Hetty. Ze zijn hier komen wonen op 26 augustus 1940 en vervolgens naar Duitsland vertrokken op 10 oktober 1942. Het was gelijk duidelijk dat dat niet goed was. Een klein onderzoek in het Stadsarchief van Rotterdam bevestigde dat vermoeden.

David Cohen is geboren op 27 januari 1910 als zoon van Abraham Cohen en Saartje Schuitenvoerder. Op 12 oktober 1932 trouwde hij met Estella Ossendrijver, geboren in Rotterdam op 8 oktober 1909. Uit dit huwelijk zijn twee kinderen geboren: Bob op 27 augustus 1933 en Hetty op 23 mei 1936. David was koopman/winkelchef.

Het gehele gezin is via Westerbork weggevoerd naar Duitsland in 1942. Allen stierven ze in de gaskamers van Oswiecim (Auschwitz) in Polen. Bob, Hetty en moeder Estella op 5 augustus en David op 30 september, eveneens in Auschwitz.

Terbregge’s Belang heeft bij Stichting Loods 24 in Rotterdam een verzoek ingediend voor het plaatsen van struikelstenen (Stolpersteine) in het trottoir tegenover de molen, op de plek waar het huis van Klumpes heeft gestaan, het huis waarvandaan de familie Cohen in de oorlog is afgevoerd. Het  verzoek is gehonoreerd en op 21 oktober 2025 zijn de stenen geplaatst.

Stolpersteine

Stolpersteine, ook bekend als struikelstenen, is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Het is een over geheel Europa verspreid monument voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme. In Friesland worden de gedenktekens stroffelstiennen (“struikelstenen”) genoemd, in Vlaanderen ook wel gedenkkasseien.

Demnig brengt deze gedenktekens aan in het trottoir voor de vroegere woonhuizen van mensen die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn. Deze Stolpersteine herinneren aan Joden, Sinti en Roma, politieke gevangenen, homoseksuelen, Jehova’s getuigen en slachtoffers van gedwongen euthanasie.

Hoe Demnig aan de naam Stolpersteine is gekomen, weet hij zelf niet meer, maar hij citeert met instemming een scholier “Man fällt nicht über die Stolpersteine, du stolperst mit dem Kopf und dem Herzen” (men valt niet over de Stolpersteine, je struikelt met je hoofd en je hart).

De stenen zijn van beton. Op de kop van 10 x 10 cm zit een messing plaatje, waarin met slagletters de naam, geboortedatum, deportatiedatum, plaats en datum van het overlijden van de herdachte persoon zijn aangebracht